همهی مدلهای OpenAI؛ GPT-5.5، GPT-5.4 و سری o (ویژگیها و هزینه)
OpenAI سازندهی شناختهشدهترین مدلهای هوش مصنوعی، یعنی خانوادهی GPT، است. این شرکت چند مدل با سطوح قدرت و قیمت مختلف ارائه میدهد. در این مقاله خانوادهی فعلی را بررسی میکنیم.
⚠️ قیمتها و نسخهها سریع تغییر میکنند؛ این اطلاعات تا میانهی ۲۰۲۶ است. ارقام دقیق را از openai.com/api/pricing ببینید.
خانوادهی فعلی مدلهای OpenAI
| مدل | پنجره متن | ورودی ($/۱M) | خروجی ($/۱M) | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| GPT-5.5 (پرچمدار) | ~۱M | ۵ دلار | ۳۰ دلار | بالاترین کیفیت، کارهای پیچیده |
| GPT-5.4 | ~۱.۱M | ۲.۵ دلار | ۱۵ دلار | تعادل کیفیت و هزینه |
| GPT-5 | ~۴۰۰K | ۱.۲۵ دلار | ۱۰ دلار | کاربرد عمومی اقتصادی |
| سری o (مثل o3 / o4-mini) | متغیر | مدلهای «استدلالی» برای مسائل پیچیده | ریاضی، منطق، کدنویسی | |
تفاوت مدلهای GPT و سری o
- سری GPT: مدلهای عمومیِ سریع برای اکثر کارها (نوشتن، چت، خلاصه).
- سری o (استدلالی): پیش از پاسخ «فکر میکنند» و برای مسائل چندمرحلهای (ریاضی، منطق، کدِ پیچیده) دقت بالاتری دارند، اما کندتر و گرانترند.
نکات هزینهای
- کش ورودی (Cached Input): OpenAI برای توکنهای تکراری تخفیف چشمگیری میدهد (مثلاً ورودیِ کششدهی GPT-5.5 حدود ۰.۵ دلار به ازای هر میلیون).
- توکن خروجی گرانتر از ورودی است: پس پاسخهای کوتاهتر، هزینه را کم میکند.
- برای پردازشهای غیرفوری، حالت Batch میتواند ارزانتر باشد.
عملکرد و جایگاه در بنچمارکها
مدلهای OpenAI جزو پیشتازان بازارند. در گزارشهای ۲۰۲۶، GPT-5.5 و نسخهی GPT-5.4 Pro در رتبهبندیهای کلیِ هوش (Intelligence Index) امتیازهای بالایی گرفتهاند و بهخصوص در استدلال ساختاریافته و کار با کامپیوتر (Computer Use) قوی هستند. در کدنویسی (SWE-bench Verified) هم نزدیک به صدر قرار دارند، هرچند Claude اغلب کمی جلوتر است.
سری o (استدلالی) برای مسائلی که نیاز به استدلال عمیق چندمرحلهای دارند — مثل ریاضی پیشرفته و اثبات منطقی — ساخته شده و در این حوزهها از مدلهای عمومی بهتر عمل میکند، اما کندتر و گرانتر است.
کدام مدل OpenAI را انتخاب کنم؟
- پروژهی حساس به کیفیت: GPT-5.5
- تعادل هزینه/کیفیت: GPT-5.4
- مسائل منطقی و کدنویسیِ سخت: سری o
- حجم بالا و بودجهی محدود: مدلهای mini/سبک
جمعبندی
OpenAI طیف کاملی از مدلها — از سبک و ارزان تا پرچمدار و قدرتمند — ارائه میدهد. انتخاب درست به تعادل کیفیت، سرعت و هزینهی پروژهی شما بستگی دارد. برای مقایسه با رقبا، مقالهی مقایسهی مدلها را ببینید.
اهورا دربارهی فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و تأثیر آنها بر کسبوکارهای آنلاین مینویسد. هدف او سادهکردن مفاهیم پیچیده است تا خوانندگان بدون پیشزمینهی فنی هم بتوانند از این فناوریها بهره ببرند.
مقالههای بیشتر از اهورا سپندار ←
